De Chileense hemel bij nacht biedt sterrenkundigen de beste mogelijkheden van de hele wereld. Beelden van twinkelende sterren in opgloeiend gas of ronddraaiende melkwegstelsels van toverachtige schoonheid worden opgevangen met ’s werelds  grootste optische telescopen die verspreid staan in de Chileense Atacamawoestijn.

De Atacamawoestijn wordt beschouwd als de droogste woestijn ter wereld en het is deze extreem lage vochtigheidsgraad die een sleutelrol speelt bij het binnenhalen van de beste astronomische observaties. De Chileense Atacamawoestijn is niet alleen bekend om de schoonheid van haar natuur, maar zij is ook erkend als dé plek voor ’s werelds beste astronomisch onderzoek van het universum. Dit heeft ertoe geleid dat sterrenkundige instituten uit zowel Europa als de Verenigde Staten hun onderzoek van het zuidelijke halfrond van het universum sinds de jaren zestig van de vorige eeuw vanuit Chili uitvoeren.

Europees Zuidelijk Observatorium
De sterrenwacht met de tot nu toe grootste telescopen in Chili wordt beheerd door het Europees Zuidelijk Observatorium (ESO).  Het observatorium staat anderhalf uur rijden zuidelijk van de havenstad Antofagasta. Ongeveer tien kilometer uit de kust van de Pacific op de kale berg Paranal heeft ESO op 2700 meter hoogte de VLT gebouwd, ’s werelds meest geavanceerde observatorium met vier telescopen van 8,2 meter spiegeldoorsnede. Deze vier telescopen zijn zo opgesteld dat ze samen evenveel capaciteit hebben als een enkele telescoop met een spiegeldoorsnede van 120 meter. Ter illustratie: als er op de maan een auto zou rondrijden kan de VLT de beide koplampen onderscheiden. De VLT kan in de ruimte voorwerpen opsporen die vier miljard keer kleiner zijn dan wat we met het blote oog kunnen zien.

Een telescoop met deze eigenschappen is nodig om de geheimen van de kosmos te ontsluiten, van het ontstaan van planeten en sterren en de ontwikkeling van “zwarte gaten” tot de snelheid waarmee het universum zich uitbreidt.

Open voor publiek
Sterrenkundig onderzoek in Chili heeft een grote toekomst. Het volgende hoofdstuk in de geschiedenis van de sterrenkunde in Chili is de constructie van het grootste observatorium voor radiogolven. De bouw ervan op 5000 meter hoogte in de hoogvlakte van Atacama, in de buurt van de bekende stad San Pedro de Atacama,  is momenteel bezig en wordt naar verwachting in 2015 voltooid.

De sterrenkundige observatoria van Chili zijn op bepaalde dagen open voor het publiek. Bezoekers kunnen de telescopen bekijken en krijgen informatie over het onderzoek dat daar plaatsvindt. De Atacamawoestijn in Chili levert de beste natuurlijke omstandigheden waarbinnen dit onderzoek naar de mysteries van het universum kan plaatsvinden.

Met dank aan Willem-Jan de Wit, sterrenkundige bij ESO.

European Southern Observatory
Astronomic Tourism
Observatorio Mamalluca